Strona 2 z 2
Wartość metodyMetoda, biorąc ośrodki pracy z coraz szerszych kręgów życia, bardziej wiąże dzieci z życiem, pozwala im na dokładne jego poznanie i prawidłowe w nie wrastanie. Jest to szczególnie ważne zarówno z punktu widzenia wychowania, jak i harmonijnego, prawidłowego rozwoju dzieci, zwalczania konsekwencji ich upośledzenia umysłowego utrudniającego prawidłowe zrozumienie skomplikowanych zjawisk życiowych i właściwe wśród nich poruszanie się.
Terapeutyczne wartości omawianej metody w stosunku do umysłowo upośledzonych tkwią nie tylko w powiązaniu jej z życiem, w całościowym ujmowaniu i opracowywaniu występujących w nim zjawisk, lecz i we włączeniu do niej form interwencyjnego oddziaływania na ujemne i dodatnie odchylenia rozwojowe. Szczególną wartość ponadto posiada sposób opracowywania ośrodków zbliżony do postępowania człowieka w życiu oparty na spostrzeganiu, abstrakcyjnym myśleniu i zastosowaniu zdobytej wiedzy w praktyce.
W toku spostrzegania dzieci upośledzone umysłowo uczą się korzystania ze wszystkich zmysłów, zwiększają dokładność i zgodność spostrzeżeń z rzeczywistością, rozwijają drugi układ sygnałowy (słowo) w ścisłym powiązaniu z układem pierwszym. W czasie abstrakcyjnego myślenia, będącego opracowaniem umysłowym zebranego w czasie obserwacji materiału - wrażeń i spostrzeżeń, uczą się rozkładania złożonych zjawisk na elementy prostsze i ponownego składania ich w całość - analizy i syntezy, porównywania ich ze sobą, oceny i logicznego ich wiązania w całości, w systemy. W ten sposób tworzą się u dzieci upośledzonych umysłowo trudne dla nich pojęcia, stopniowo uczą się prawidłowo myśleć, planować swe postępowanie, co przy lekkim upośledzeniu umysłowym jest bardzo trudne, a przy głębszym czasami wręcz niedostępne.
Podstawą jest zainteresowanie dziecka, jego czynna postawa, chęć działania i pokonywania trudności. Praca, którą podejmuje, musi być celowa, zrozumiała i interesująca. Specjalną i ważną rolę odgrywają wycieczki - to jest bezpośrednia obserwacja omawianych obiektów, zjawisk, rzeczy, przyrody (zetknięcie się z prawdziwymi konkretami jak park, ulica, szewc, zwierzęta domowe, wieś, miasteczko, miasto itp.). Konkrety zastępcze takie jak film, ilustracje czy modele, zjawiają się dla przypomnienia i utrwalenia lub wtedy, gdy zetknięcie się z prawdziwym konkretem jest utrudnione albo niemożliwe. Dziecko jest współtwórcą wszystkiego co powstaje, dzieje się lub będzie dziać. A zatem, istnieje konieczność oparcia materiału nauczania na świecie najbliższym, bezpośrednio z nim związanym, konkretnym. Podstawowe elementy wiedzy zdobywają dzieci podczas wycieczek, w czasie obserwacji rzeczy i zjawisk, podczas osobistego gromadzenia materiałów. Należy tu oczywiście tak pokierować pracą dzieci, aby poznały one zagadnienia możliwie wszechstronnie w samodzielnym działaniu. Trzeba tylko wciąż mieć przed oczyma całość pracy i czuwać nad tym, by nie stracić żadnej sposobności, która może być korzystna dla rozwoju dziecka.
Bibliografia:
Dykcik W.: Pedagogika specjalna, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. A. Mickiewicza, Poznań 1997, str.128-129;
Grzegorzewska M.: Analiza wartości rewalidacyjnych metody „ośrodków pracy”.
Kirejczyk K. (red.): Upośledzenie umysłowe - Pedagogika; PWN Warszawa 1981 r., str. 399 - 416.
