Strona 2 z 2
Prawie wszystkie Programy kończy krótka relaksacja. Jedynie Program IV jest zakończony tańcem, tj. dowolną ekspresją ruchową z udziałem partnerów. Numery poszczególnych Programów nie oznaczają kolejności ich wprowadzania. Podany czas ich trwania jest także umowny (w Programie IV wydłużony czas nie oznacza więcej aktywności dziecka, lecz więcej czasu na opracowanie i realizację poszczególnych czynności ruchowych w przypadku niesprawności aparatu ruchu dziecka). Jeśli dziecko dobrze opanuje jeden z Programów może przejść do następnego, o zwiększonym stopniu trudności. Można stosować jednocześnie dwa alternatywne Programy.Pomoce przydatne w przeprowadzaniu zajęć:
- mata (koc, materac, itp.);
- magnetofon + kasety;
- dodatkowo:
- duże lustro;
- wałki, materace, rozpórki, itp. — dla stabilnego wsparcia dziecka podczas siedzenia.
Program „Dotyk i komunikacja — sesją kontaktu”
Program „Dotyk i Komunikacja” opiera się na założeniu, iż skóra ludzka jest najważniejszym kanałem sensorycznym, gdzie dotyk jest istotnym wrażeniem. Kontakt fizyczny rodzi się nie tylko z dotyku, powstaje także dzięki ruchowi. Fizyczna bliskość i dotyk są istotą skutecznej pracy z dziećmi i dorosłymi, których komunikacja nie rozwinęła się we wczesnych stadiach. Należy jednak dobrze poznać dziecko i przewidzieć, jaki rodzaj kontaktu jest jemu potrzebny.
Regularne i wrażliwe stosowanie dotyku, już od chwili urodzenia dziecka, może przyczynić się do pozytywnego rozwoju kontaktu i komunikacji.
Do Programu załączona jest kaseta magnetofonowa, zawierająca specjalnie skomponowaną muzykę (dźwięki tworzące tony, harmonię i rytm, połączone w różny sposób, ze zróżnicowaniem głośności i tempa). Oprawa muzyczna (5 części, trwa ok. 23 minut) jest uzupełnieniem Programu, tworzy atmosferę intymności i bezpieczeństwa, służy relaksacji, a w innych częściach zachęca do inicjatywy i interakcji.
Zdaniem autora najlepszymi i najbardziej naturalnymi partnerami, a zarazem pierwszymi opiekunami w „sesjach kontaktu” powinni być rodzice.
Rozwój dobrej komunikacji zależny jest od wzajemnego poszanowania i zrozumienia intencji oraz działań partnerów. Dzieci z zaburzoną komunikacją zwykle spotykają się z tym, że ich intencje (komunikaty) są błędnie interpretowane, a brak zrozumienia wywołuje frustrację, obronę, podejrzliwość, nieufność, mimo najlepszych zamiarów i pozytywnych intencji rodziców.
Dla wielu, zwłaszcza opiekuńczych rodziców, owe sesje kontaktu nie będą czymś nowym, nieznanym. Rodzice doskonale wiedzą, że „radosny dialog” już z niemowlęciem, pojawia się podczas rytualnych czynności, takich jak karmienie, kąpiel, ubieranie i zabawa, gdy towarzyszy im bliskość, ciepły i rozpoznawalny głos i roześmiana twarz matki. Zawsze tam, gdzie jest powtarzalność, przewidywalność zdarzeń, bezpieczeństwo, itp., dziecko i rodzic nauczą się wzajemnie na siebie reagować. Podejście Knilla warto jednak poznać, zwłaszcza wtedy, gdy pragniemy pomóc takiemu dziecku, które ma zakłóconą własną świadomość i kontakt z nim (z różnych powodów) jest utrudniony.
Stosowane regularnie i w sposób świadomy sesje kontaktu mogą w dużym stopniu przyczynić się do tego, że dziecko i jego partner staną się zdolni do identyfikowania, akceptowania i rozumienia swoich sygnałów. W takich warunkach łatwiej rozwija się komunikacja dziecka. Niekiedy potrzeba będzie wielu godzin obserwacji i wyczekiwania na sygnały dziecka, ale nalezy stwarzać na taki kontakt specjalne okazje, w poczuciu bliskości, zaufania i bezpieczeństwa.
Bibliografia:
Knill M., Knill Ch., Programy Aktywności, Świadomość Ciała, Kontakt i Komunikacja Warszawa 1995
Knill Ch., Dotyk i Komunikacja, Warszawa 1995
dodatkowo kasety magnetofonowe lub płyty CD.
