Metoda Dobego Startu

Przygotowaniem do właściwych zajęć metodą dobrego startu są zajęcia wprowadzające. Mają one charakter zajęć orientacyjno-porządkowych. Zawierają elementy dyscyplinujące, koncentrujące uwagę na rozpoczynających się zajęciach, korygują postawę ciała, kształcą znajomość własnego ciała i orientację w lewej i prawej stronie schematu ciała i przestrzeni.Następnie dzieci słuchają piosenki i uczestniczą w rozmowie na jej temat (wyjaśnienie nie znanych pojęć i treści). Prowadzi się też ćwiczenia rozwijające kompetencję fonologiczną: uwagę, pamięć i słuch fonematyczny na materiale tekstu piosenki.
Ćwiczenia ruchowe, które stanowią pierwszy etap właściwych ćwiczeń, mają charakter zajęć usprawniających motorykę i relaksujących, a prowadzone są w postaci zabawy ruchowej.
Ćwiczenia ruchowo — słuchowe to rytmiczne ćwiczenia dużych ruchów i ćwiczenia dłoni i palców na wałeczkach z piaskiem, przy równoczesnym śpiewaniu piosenki. Na tym etapie zająć do ćwiczeń ruchowych dołącza się element muzyczny — piosenka.
Ćwiczenia ruchowo-słuchowo-wzrokowe są zasadniczą częścią metody dobrego startu i stosowane są jako trzeci etap każdego zajęcia.
Podstawę ćwiczeń w modyfikacji „Piosenki do rysowania" i „Piosenki i znaki" stanowi zestaw wzorów graficznych zawierający w kolejności:
  • linie (pionowe, poziome, ukośne, łamane),
  • figury geometryczne (koło, kwadrat, prostokąt, trójkąt),
  • linie krzywe tworzące kształty literopodobne.
Wzory te uszeregowano według zasady stopniowania trudności—wymagają przy odtwarzaniu coraz większej precyzji ruchów. Do wzorów dobrano piosenki, których rytm jest zgodny z układem elementów wzoru. Ćwiczenia polegają na odtwarzaniu ruchem i różnymi technikami (element ruchowy) wzorów graficznych (element wzrokowy), w rytm jednocześnie śpiewanej piosenki (element słuchowy). Kolejne etapy tych ćwiczeń są stałe. Dwie modyfikacje różnią się jedynie stopniem komplikacji wzorów. „Piosenki na literki" zamiast wzorów zawierają litery.

Etapy ćwiczeń ruchowo-słuchowo-wzrokowych w wersji metody „Piosenki i znaki":
  • Demonstracja wzoru i ćwiczenia.
  • Polisensoryczne uczenie się wzoru (jego powiązania z piosenką — wodzenie palcem po wzorze i śpiewanie piosenki).
  • Odtwarzanie wzoru różnymi technikami z jednoczesnym śpiewaniem piosenki:
    • w powietrzu — ręką (odwzorowywanie z planszy, następnie z pamięci),
    • na powierzchni stołu, podłogi — palcem, na tackach z piaskiem — palcem,
    • na tabliczce lub arkuszu papieru — kredą, węglem, kredkami woskowymi,
    • na kartce papieru z bloku rysunkowego — grubym mazakiem, pędzlem,
    • w liniaturze zeszytu — ołówkiem lub długopisem.
Zajęcia kończymy zabawą z piosenką.

Wszystkie zajęcia prowadzone metodą dobrego startu składają się z wymienionych trzech rodzajów ćwiczeń. Można je łączyć w tematyczną całość poprzez nawiązywanie do piosenki stanowiącej podkład muzyczny wzoru graficznego, przewidzianego w trzeciej części ćwiczeń. W ten sposób piosenka staje się jakby ośrodkiem tematycznym, wokół którego można budować cały program seansu. Wzór, piosenka z nim związana, zabawa ruchowa, zestaw ćwiczeń na wałeczkach zmieniają się co tydzień, pozostaje jedynie ten sam schemat przebiegu zajęć. Zajęcia metody dobrego startu prowadzi się głównie w formie zajęć zespołowych, choć bywa też stosowana indywidualnie.

Zastosowanie Metody Dobrego Startu

Metodę stosuje się w terapii i w profilaktyce w odniesieniu do dzieci, których rozwój jest zaburzony — usprawniając nieprawidłowo rozwijające się funkcje, oraz do dzieci o prawidłowym rozwoju psychomotorycznym — aktywizując ten rozwój. Jest to więc metoda rehabilitacji psychomotorycznej i zarazem metoda stymulowania rozwoju psychomotorycznego.



Jest system ćwiczeń lub wykorzystuje się jej elementy w zajęciach terapeutycznych z dziećmi wykazującymi zaburzenia rozwoju psychomotorycznego i mającymi trudności w nauce oraz w przygotowaniu dzieci do nauki czytania i pisania w przedszkolach. W ostatnich latach jest często wykorzystywana w terapii dzieci upośledzonych umysłowo, autystycznych, z mózgowym porażeniem dziecięcym.


Bibliografia:

Bogdanowicz M., Integracja-percepcyjno-motoryczna, Warszawa 1997
Bogdanowicz M., Metoda dobrago startu w pracy z dzieckiem w wieku od 5 do 10 lat. WsiP, Warszawa 1985
Bogdanowicz M., Loebl W., Efektywność metody dobrego startu w pracy z dziećmi w wieku przeszkolnym. „Logopedia” 1983, nr 13/15, str. 69-85