Strona główna Logopedia Referaty i refleksje „Wiem, czego chcę!” – doświadczenia polskich terapeutów i użytkowników wspomagających sposobów porozumiewania się (AAC)

„Wiem, czego chcę!” – doświadczenia polskich terapeutów i użytkowników wspomagających sposobów porozumiewania się (AAC)

Rozdział 9.    Foldery osobiste.
  • Foldery osobiste to książeczki zawierające wiele istotnych szczegółów o ich właścicielach. Ich celem jest wsparcie inicjowania rozmowy, a następnie podniesienie jej jakości poprzez odpowiednie przygotowanie rozmówcy.
  • Folder osobisty jest częścią indywidualnego systemu komunikacji użytkownika AAC. Na poszczególnych stronach są w nim przedstawione informacje, które właściciel folderu chce przekazać swoim rozmówcom. Jest to „dokument” ułatwiający osobom nie mówiącym nawiązanie kontaktów społecznych. Daje możliwość przedstawienia się, przekazania tego, co ważne, zaprezentowanie swojej osoby. Folder osobisty może zawierać:
    • informacje biograficzne;
    • tematy dotyczące stylu życia i osobowości właściciela;
    • opis i wyjaśnienie jego specyficznych zachowań;
    • refleksje osobiste właściciela;
    • specyficzne fakty i instrukcje dotyczące opieki oraz propozycje różnych sposobów pracy
    • z użytkownikiem folderu;
    • propozycje najbardziej odpowiedniego sposobu porozumiewania się;
    • informacje dotyczące specyficznych aspektów techniki porozumiewania się.
  • Informacje zawarte w folderach osobistych mogą być przedstawione w różnej formie i za pomocą dowolnych technik  (powinien by ć kolorowy, z wieloma zdjęciami i interesującymi obrazkami).
  • Foldery są sposobem na to, aby ważne informacje były dostępne dla osób, które chcą i powinny wiedzieć więcej o dziecku.
  • Folder jest własnością  użytkownika komunikacji wspomagającej. To on ma decydować, co ma się w nim znaleźć. Podnosi to w dziecku poczucie wartości i umiejętności decydowania. To on ma możliwość decydowania zarówno o tym, komu można udostępnić folder, jak też, jakie informacje mogą się w nim znaleźć.
  • Praca nad folderem sprawia, że dzieci mają świadomość autentyczności zawartych w nim informacji. Dzięki folderom dzieci lepiej radzą sobie w nowych sytuacjach, czują się bardziej bezpieczni i niezależni.
  • Folder osobisty może pełnić różnorodne role i funkcje:
    • jest nośnikiem bardzo ważnych, praktycznych informacji i zaleceń, a więc umożliwia osobom, które kontaktują się z jego właścicielem lepsze zrozumienie potrzeb, zdolności i preferencji użytkownika folderu;
    • dostarcza sposobności i wielu „trafionych” tematów do natychmiastowej rozmowy;
    • przy jego pomocy właściciel folderu może z najlepszej strony przedstawić się drugiej osobie, opisać swoje osiągnięcia i ograniczenia;
    • dostarcza możliwości wyjaśnienia systemu porozumiewania się tym osobom, które do tej pory nie miały kontaktu z użytkownikiem AAC;
    • pozwala włączyć do codziennego życia osoby niepełnosprawnej wiele czynności i działań, które ona lubi lub ich potrzebuje;
    • jest dokumentem, dzięki któremu użytkownik komunikacji wspomagającej lub alternatywnej czuje się bardziej niezależny.
  • Tworząc folder osobisty dla użytkownika AAC ważnym zadaniem jest przeprowadzenie rzetelnych wywiadów wśród najbliższych mu osób, w celu zebrania jak najszerszych informacji o osobie niepełnosprawnej. Wszystkie osoby zaangażowane w terapię dziecka powinny przedyskutować i wymienić informacje o dziecku.
  • Wskazówki przy tworzeniu folderu osobistego:
    • włączanie właściciela folderu do jego współtworzenia;
    • uzyskanie pozwolenia od osoby niepełnosprawnej lub jej rodziców na umieszczenie
    • w folderze poszczególnych informacji;
    • współpraca i konsultowanie zmian z właścicielem folderu oraz z osobami, które z nim obcują;
    • dbanie o unikalność i niepowtarzalność każdego folderu;
    • zamieszczanie spisu treści;
    • jasne tytułowanie stron;
    • zamieszczanie na poszczególnych stronach odpowiednio szczegółowych i dokładnych informacji;
    • datowanie informacji;
    • estetyka prezentacji;
    • przejrzystość stron;
    • unikanie niejasnych informacji.
  • Błędy, które można popełnić przy tworzeniu folderu:
    • za dużo informacji;
    • zamieszczanie nieważnych informacji;
    • zamieszczanie informacji nie sprawdzonych;
    • informacja niespójna z resztą folderu (np.: zbyt dokładne instrukcje od fizjoterapeuty);
    • ominięcie przedstawienia głównych problemów;
    • unikanie ważnej „delikatnej” informacji;
    • brak aktualizowania informacji;
    • przerost szaty graficznej nad treścią folderu;
    • przejęcie folderu przez jedna osobę;
    • dopuszczanie do sytuacji, w których folder staje się własnością publiczną.
  • Częste wykorzystywanie folderów pozytywnie wpływa na psychikę dziecka, kształtuje jego osobowość. Umożliwia budowanie własnego wizerunku, tożsamości i poczucia własnej wartości, daje szansę na rozwijanie własnych zainteresowań.
  • Foldery powinny zawierać puste strony, przez co na bieżąco można w nich zapisywać nowe informacje.
  • Foldery są przydatne w wielu sytuacjach: pomogą nauczycielowi bliżej poznać dziecko rozpoczynające naukę, lekarzowi, pielęgniarce i terapeucie zrozumieć jego potrzeby.