Afazja

Strona 2 z 10
Klasyfikacje afazji

Istnieją różne klasyfikacje afazji, opracowane przez specjalistów różnych dyscyplin naukowych:

Klasyfikacja Goldsteina (1948):
  • zaburzenia ekspresji, spowodowane uszkodzeniami korowymi, takie jak dysartria, obwodowa afazja ruchowa i centralna afazja ruchowa;
  • zaburzenia mowy wynikające z zaburzeń niejęzykowych czynności umysłowych, zależnych od deficytu abstrakcyjnego myślenia bądź od zaburzeń tzw. „podstawowych funkcji” mózgu;
  • zaburzenia recepcyjne, spowodowane korowymi uszkodzeniami, takie jak głuchota korowa, głuchota na szmery i dźwięki, afazja czuciowa (sensoryczna), dzieląca się na obwodową afazję czuciową i centralną afazję czuciową;
  • afazję centralną;
  • afazję amnestyczną;
  • afazję transkorową;
  • agrafię;
  • aleksję;
  • echolalię.
Klasyfikacja wg Konorskiego (1961):
  • afazja słuchowo-werbalna,
  • afazja słuchowo-gestowa,
  • afazja wzrokowo-werbalna,
  • afazja ruchowa,
  • afazja czucia ułożenia,
  • afazja wynikająca z uszkodzeń okolicy ruchowej dominującej półkuli (tak zwanej dodatkowej okolicy ruchowej).
Klasyfikacja D.F. Bensona i Geschwinda (1971):
  • afemia Broca;
  • czysta głuchota słów (Wernickego);
  • afazja kondukcyjna (przewodzeniowa);
  • afazja nazywania;
  • afazja całkowita;
  • afazja transkorowa motoryczna;
  • afazja transkorowa sensoryczna;
  • zespół izolowanego pola mowy.
Klasyfikacja Łurii (1976):
  • afazję ruchową kinetyczną (afazję aferentną) - wywołana uszkodzeniem zawoju zaśrodkowego lewej półkuli mózgu;
    • rodzaj czynnika, który został zniesiony lub zakłócony : - gnozja somestetyczna (identyfikacja bodźców czuciowych), jej zaburzenie prowadzi do braku analizy i syntezy sygnalizacji z obwodu aktualnej pozycji narządów mowy.
  • afazję ruchową kinetyczną (afazję eferentną) - wywołana uszkodzeniem okolicy Broca;
    • rodzaj czynnika, który został zniesiony lub zakłócony : - synteza sekwencyjna (organizacja ruchów akustycznych w czasie), jej zakłócenie powoduje całkowitą lub częściową utratę płynności mowy.
  • afazję dynamiczną, gdy uszkodzenie obejmuje lewą okolicę czołową (ku przodowi) od okolicy Broca;
    • rodzaj czynnika, który został zniesiony lub zakłócony : - mowa wewnętrzna (cerebracja, czyli zdolność formowania planu wypowiedzi w mowie wewnętrznej), jej zaburzenia prowadzą do zakłócenia procesu tworzenia dłuższych wypowiedzi.
  • afazję akustyczno-gnostyczną (afazję sensoryczną), związana z uszkodzeniem okolicy Wernickego;
    • rodzaj czynnika, który został zniesiony lub zakłócony : - słuch fonematyczny (zdolność rozróżniania dźwięków mowy), chory może w ogóle nie rozumieć mowy, zaburzenie powoduje zatarcie dźwiękowej formy wyrazów.
  • afazję akustyczno-amnestyczną, gdy uszkodzeniu ulega lewy płat skroniowy w pobliżu okolicy Wernickego;
    • rodzaj czynnika, który został zniesiony lub zakłócony : - pamięć słuchowo – werbalna (zdolność przechowywania słuchowych śladów wyrazów), jej zaburzenia przejawiają się nietrwałością śladów słuchowych, trudnościami w przypominaniu.
  • afazję semantyczną, gdy uszkodzenie obejmuje okolicę pogranicza płata skroniowo-ciemieniowo-potylicznego.
    • rodzaj czynnika, który został zniesiony lub zakłócony : - synteza symultatywna (zdolność do równoczesnej analizy różnych aspektów odbieranego tekstu).


Klasyfikacja wg M. Pąchalskiej (1993):
  • afazja kodująca,
  • afazja dekodująca,
  • afazja mieszana.
Podział kliniczny afazji:
  • afazja motoryczna (problemy w nadawaniu mowy);
  • afazja sensoryczna (problemy w rozumieniu mowy);
  • afazja sensoryczno – motoryczna (problemy w nadawaniu i rozumieniu mowy, defekt podstawowy ujawnia się po pewnym czasie);
  • afazja amnestyczna (anomiczna);
  • afazja całkowita (globalna).